Aawaj Nepal
Aawaj Nepal

सामाजिक सुरक्षा : एक ऐतिहासिक उपलब्धि


आवाज नेपाल, २०७५ मंसिर १२ बुधबार


श्रमप्रतिको सम्मान बढाउने यो कार्यक्रमले आन्तरिक रोजगारी विस्तार गर्दै वैदेशिक रोजगारीको निर्भरता घटाउन भूमिका खेल्नेछ

आमनेपालीको जीवनमा दीर्घकालीन महत्व राख्ने सामाजिक सुरक्षा योजना ऐतिहासिक रूपमा शुभारम्भ भएको छ । सामाजिक सुरक्षा सुरुवातको ऐतिहासिक घडीबाट नेपाल एक नयाँ युगमा प्रवेश गरेको छ । हामीले विगतको अनिश्चितता र असुरक्षित अवस्थाको अन्त्य गर्दै सुरक्षित र सुनिश्चित नयाँ यात्रा सुरु गरेका छौँ ।

श्रम गरेर जीविकोपार्जन गर्नेहरू र रोजगार प्रदान गर्ने उद्यमी–व्यवसायी दुवैका लागि यो अत्यन्तै महत्वको दिन हुनेछ । नेपाल सरकारले मंसिर ११ लाई प्रत्येक वर्ष सामाजिक सुरक्षा दिवसका रूपमा मनाउने निर्णय पनि गरेको छ । यो प्रयासबाट आगामी दिनमा श्रमजीवीहरूको जीवनमा देखिएको अनिश्चित र असुरक्षित अवस्थाको अन्त्य हुनेछ । उनीहरूले आफ्नो भविष्यप्रति निश्चिन्त भई मर्यादित श्रम गर्न र सम्मानित जीवनयापन गर्न पाउनेछन् । रोजगारदाताले आफ्ना प्रतिष्ठानहरूमा औद्योगिक सम्बन्ध कायम राखेर ढुक्कसँग लगानी र व्यवसाय गर्ने वातावरण प्राप्त गर्नेछन् । सामाजिक सुरक्षा योजना कार्यान्वयनले नेपाली समाज र आमजनताको जीवनमा वास्तवमै सुखद् परिवर्तन ल्याउनेछ ।

समृद्धिको चालक
सुरक्षित भविष्यको सुनिश्चितताले श्रमिकहरू पूर्ण रूपमा श्रममा केन्द्रित हुन सक्ने अवस्था निर्माण हुनेछ । यसले श्रमिक र प्रतिष्ठानको उत्पादकत्व बढ्ने र राष्ट्रकै अर्थतन्त्रमा सकारात्मक योगदान पुग्नेछ । सन्तुलित र दिगो आर्थिक विकास हासिल गर्न सफलता मिल्नेछ । सामाजिक सुरक्षाका योजनाहरूको सफल कार्यान्वयनबाट मात्र सभ्य समाज, समृद्ध देश र सुखी जनताको सपना साकार पार्न सकिन्छ । प्रधानमन्त्री केपी ओलीको नेतृत्वमा ‘समृद्ध नेपाल निर्माण र सुखी नेपाली’को नारा सफल बनाउन हामी आफ्नो ठाउँबाट क्रियाशील छौँ । सामाजिक सुरक्षाको शुभारम्भ त्यसकै एक दृष्टान्त हो ।

सामाजिक न्याय
सामाजिक सुरक्षा योजनाहरू राज्यको कल्याणकारी र नैतिक दायित्व निर्वाह गर्ने र सामाजिक न्याय सुनिश्चित गर्ने उपायहरू पनि हुन् । यस्ता योजनाले व्यक्ति र परिवारको आर्थिक तथा सामाजिक जोखिम न्यूनीकरण गर्दै गरिबीबाट बचाउन मद्दत गर्छन् । सबैका लागि सामाजिक सुरक्षाको लक्ष्य रोजगारदाता, श्रमिक र सरकारबीचको त्रिपक्षीय साझेदारी र अन्तर्राष्ट्रिय श्रम मापदण्डको पालनाबाट मात्रै प्राप्त हुन सक्छ ।

श्रमप्रति सम्मानभाव
सामाजिक सुरक्षा कार्यक्रमबाट वास्तवमै श्रमप्रति सम्मानको भावना र आकर्षण बढ्न गई स्वदेशमै मर्यादित रोजगारीको वातावरण निर्माण हुनेछ । यसले आन्तरिक रोजगारीका अवसरहरू वृद्धि हुनेछन् । वैदेशिक रोजगारीमा भइरहेको निर्भरतालाई क्रमिक रूपमा न्यूनीकरण गर्दै नेपाली श्रम र सीपको स्वदेशमै उपयोग गर्न सकिने वातावरण निर्माण गरिनेछ ।

चुनौती र कार्यान्वयनको सुनिश्चितता
हामीले आवश्यक ऐन, नियमावली र कार्यविधि सबै तयार पारिसकेका छौँ । सफ्टवेयर प्रणाली बनिसकेको छ । जनशक्ति थप्नुपर्नेछ । त्यसको प्रक्रिया पनि अगाडि बढिसकेको छ । आवश्यक पूर्वाधार तयार भइसकेको छ । यस हिसाबले कार्यक्रम कार्यान्वयनको चरणमा गएको छ ।

रोजगारदातालाई कोषमा सूचीकरण हुन सूचना जारी भइसकेको छ । रोजगारदाता सूचीकरण भएको तीन महिनाभित्र उनीहरूले आफूमातहतका श्रमिकलाई पनि सूचीकरण गरिसक्नुपर्ने कानुनी व्यवस्था छ । योगदानमा आधारित सामाजिक सुरक्षा कार्यक्रममा सरकारले सबै सामाजिक सुरक्षाका कार्यक्रम र कोषलाई एकीकृत गर्ने नीति लिएको छ । त्यसका लागि विभिन्न ऐन परिमार्जन गर्नुपर्ने तथा समय सान्दर्भिक बनाउनुपर्ने चुनौती छ ।

चरणबद्ध कार्यान्वयन
कार्यक्रमको सुरुवातसँगै पहिलो चरणमा प्रतिष्ठानस्तरका श्रमिकहरू सूचीकरण भई औषधि, उपचार, स्वास्थ्य तथा मातृ सुरक्षा, दुर्घटना तथा अशक्तता सुरक्षा, आश्रित परिवार सुरक्षा र पेन्सनसहितको वृद्ध अवस्था सुरक्षा गरी चारवटा योजनामा सहभागी हुन सक्नेछन् । त्यसको व्यवस्थापनपछि क्रमशः स्वरोजगारमा रहेका व्यक्तिहरू र अनौपचारिक क्षेत्रलगायत सबै क्षेत्रका श्रमिकहरू, शारीरिक श्रम गर्ने श्रमिकहरू र बौद्धिक श्रम गर्ने श्रमिकलाई समेत सामाजिक सुरक्षा योजनाको दायराभित्र समेटिनेछ । गरिब, निमुखा र आधारहीनलाई सामाजिक सुरक्षा दिने सरकारको लक्ष्य हो ।

आभार र अपेक्षा
योगदानमा आधारित सामाजिक सुरक्षा योजनाको अवधारणा तयार पार्न र कानुन निर्माण गर्ने क्रममा रोजगारदाताहरू, ट्रेड युनियनहरू र विज्ञहरूसँग संवादको लामो शृंखला पार गरेका छौँ । संसद्मा पूर्वसभामुखलगायत धेरै सांसदहरूले महत्वपूर्ण योगदान गरेका छन् । पछिल्ला ८ महिनामा ती योजनाको तर्जुमा र कार्यान्वयनका लागि सघन गृहकार्य गरेका छौँ । निरन्तरको संवाद र गृहकार्यमा सक्रिय योगदान पु-याउने राजनीतिक दल, सांसद, रोजगारदाता, ट्रेड युनियन, श्रम तथा सामाजिक सुरक्षा क्षेत्रका विज्ञ, अन्तर्राष्ट्रिय संघ–संस्था र सञ्चार क्षेत्रलगायत सबै धन्यवादका पात्र बनेका छन् ।

सबै श्रमिक तथा रोजगारदातालाई योगदानमा आधारित सामाजिक सुरक्षा योजनामा सहभागी भई सुरक्षित भविष्य सुनिश्चित गर्न र सौहार्द किसिमले काम गर्ने वातावरण निर्माण गर्न हार्दिक आह्वान गर्न चाहन्छु । यो कार्यक्रमलाई सम्पूर्ण नेपाली जनताको साझा कार्यक्रम महसुस गरेर सफलताका लागि सबैको सक्रियताको अपेक्षा छ ।
(विष्ट श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षामन्त्री हुन्)

Loading...
Loading...
Aawaj Nepal

प्रतिकृया

प्रतिकृया

370X180

धेरैपटक हेरिएको

370X180
370X180